Azerbaycan First Lady’si, Azerbaycan’daki eÄYitimin dünya standartlarina ulaÅYmasini istiyor.

First Lady’si, Azerbaycan’daki eÄYitimin dünya standartlarina ulaÅYmasini istiyor.

09.03.2011 13:00 Yerel saati | 11:00 Dünya saati

Azerbaycan’da Aile, Kadin ve Çocuk Sorunlarindan Sorumlu Devlet Komitesi (AKÇSS) BaÅYkani Hicran Huseynova, ‘Yeni Azerbaycan’ Gazetesinde yayinlanan yazisinda, “Azerbaycan'in First Lady’si Mehriban Aliyeva, ülkede bir tane bile yatili okul ve yetimhanenin kalmamasini, tüm çocuklarin ebeveyn sevgi ve himayesi ile sarilmasini istiyor” yazdi.

Hicran Hüsynova yazisinda, “Mehriban Aliyeva’nin giriÅYimi ile hayata geçirilen program ve projeler Azerbaycan eÄYitim ve kültüründe yeÅYil iÅYik yakti. Azerbaycan'in First Lady’sinin amaci çok basit. O çocuklarin çok güzel ve modern okullarda eÄYitim almalarini, Azerbaycan’daki eÄYitimin dünya standartlarina ulaÅYmasini istiyor” dedi.

AKÇSS Komitesi BaÅYkani Huseynova, “Yenilenen Azerbaycan’da Yeni Okul” programi çerçevesinde kisa sürede iki aÅYamali olarak 200’e yakin okul inÅYa edildiÄYini, Yetimhaneler ve Yatili Okullarin GeliÅYtirilmesi Programi çerçevesinde bu tür kurumlarin esasli onarimi yapildiÄYini, bunun da toplumda büyük yanki uyandirdiÄYini yazdi.

Huseynova, ayrica M. Aliyeva’nin zorunlu göçmen ve mülteci çocuklarin, özel ilgi ve desteÄYe ihtiyaci olan hasta ve özürlü çocuklarin sorunlarinin çözümüne özel önem verdiÄYini vurguladi. Ayrica, Azerbaycan First Lady’si Azerbaycan kültürünü tüm dünyada tanitilmasi ve kültürlerarasi iliÅYkilerin geniÅYletilmesi için elinden geleni yapmayi kendi için vatandaÅYlik görevi sayiyor.

Son olarak yazisinda Huseynova, "Azerbaycan Kadin Hareketinin önde gideni Mehriban Aliyeva, bugün bizim kadinlarimizi uluslararasi kuruluÅYlarda temsil etmeyi hak ediyor. Mehriban Aliyeva’nin üstlendiÄYi büyük görev, Azerbaycan'da kadin haklarinin saÄYlandiÄYinin yüksek derecede göstergesidir” diye vurguladi.

C.S-MRA

EÄYitim Sistemi:

  • EÄYitim sisteminin basamaklari ÅYu ÅYekildedir: 
  • Umum Tahsil (Genel EÄYitim):Ä°ptidai, Esas eÄYitim, Lise.
  • Meslek Ä°htisas EÄYitimi:Teknik ve Meslek eÄYitimi, Orta Ä°htisas eÄYitimi.
  • Yüksekokullar: Üniversiteler, Enstitüler, Harbokullari, Akademiler.
  • Yüksek Okul Diplomasi Aldiktan Sonraki EÄYitim: Magistaratura (Yüksek lisans), Doktoratura (Doktora).
Azerbaycan EÄYitim Türleri: 
Sadece eÄYitim görenler, 
ÇaliÅYarak eÄYitim görenler, 
Ailede eÄYitim görenler, 
Serbest eÄYitim görenler.

Devlet belirli ihtisas dallarinda, çaliÅYarak eÄYitim görmeyi veya eksternat yoluyla sadece sinavlara girerek bir okuldan mezun olmayi yasaklamiÅYtir. (Tip, mühendislik, vb. dallarda). 

Üniversiteler kendi bünyelerinde liseler açabilmektedirler. Bu liseler ihtisas liseleri diye anilmaktadir. Bu liselerde belli bir dalda ihtisas eÄYitimine aÄYirlik verilmektedir. ÖrneÄYin bir Pedagoji Üniversitesi kendi bünyesinde pedagoji aÄYirlikli dersler veren bir lise açabilmektedir.

Orta Ä°htisas Mektebleri (Meslek Yüksek Okullari)
Bu okullar teknikum ve kolej adiyla anilan lise üstü öÄYretim veren kurumlardir. Orta düzeyde meslek elamani yetiÅYtirmeyi amaçlayan bu okullara orta tahsilden sonra gidilebildiÄYi gibi liseden sonrada gidilebilmektedir. Orta tahsilden sonra bu okullara gidenler 4 yil süreli, liseyi bitirdikten sonra gidenler ise 2 yil süreli eÄYitim görmektedirler. Teknikum ve kolejler baÄYimsiz okul olarak açilabildikleri gibi üniversitelere baÄYli olarak bunlarin bünyesinde de açilabilmektedirler.

YükseköÄYretim
YükseköÄYretim okullari (yükseköÄYretim kolejleri, enstitüler, konservatuarlar, akademiler, üniversiteler) yüksek ihtisas eÄYitim programlarini gerçekleÅYtiren eÄYitim kuruluÅYlaridir.

YükseköÄYretim kuruluÅYlari uygun kadrolarinin oluÅYmasina, maddi ve teknik imkanlarina, branÅYlarinin özelliklerine göre bir kademeli, iki kademeli ve üç kademeli eÄYitim verirler. Birinci kademeyi bitirenlere bakalavr (lisans) derecesi verilir. Bakalavr derecesini almiÅY baÅYarili kiÅYiler sinavla ikinci kademe olan Magistratura (yüksek lisans) eÄYitimi alirlar. Magistratura derecesi ve ünvani alanlar yine sinavla üçüncü kademe olan Doktoratura (Doktora) eÄYitimine geçebilirler.

Azerbaycan'da yükseköÄYretim kurumlari doÄYrudan tahsil nazirliÄYina (EÄYitim BakanliÄYina) baÄYlidir. Ali mektepleri (üniversiteler) dünya standartlarina uygun olarak EÄYitim BakanliÄYinca onaylanmiÅY öÄYretim programlarini baÄYimsiz bir ÅYekilde uygulayabilirler.

Azerbaycan'da üniversiteye devam eden öÄYrenciler, üniversiteye belli bir miktar para ödemek zorundadir. Bu miktari üniversiteler kendileri belirlemektedir. Yabanci uyruklu öÄYrencilerden bu para ABD dolari olarak tahsil edilmektedir. ÖÄYrenci tarafindan üniversiteye ödenen paranin % 10'u rektörlük fonuna, % 10'u CumhurbaÅYkanliÄYina, % 20'si tahsil nazirliÄYina (eÄYitim bakanliÄYi), % 60'i da kayit yapilan üniversiteye aktarilmaktadir.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Ali mekteplerinde (üniversitelerde) eÄYitim, Ayan (gündüz) eÄYitim, akÅYam eÄYitimi ve giyabi eÄYitimden oluÅYur. Üniversiteler genellikle Bakü'de toplanmiÅYtir. Bakü Devlet Üniversitesi hariç, üniversiteler belli uzmanlik alanlarina göre kurularak ilgili olduÄYu uzmanlik alanin adi ile anilirlar.

Azerbaycan’da eÄYitim stratejik öneme sahip olan, toplum ve devletin geliÅYmesinin temelini oluÅYturan eÄYitim sistemi demokratik, lâik özelliÄYe sahiptir. Bologna kriterlerine giren eÄYitim sistemi  Azerbaycan’da eÄYitim millî ve uluslar arasi deÄYerleri oluÅYturur. Azerbaycan Cumhuriyeti kesintisiz eÄYitim sisteminin kurulmasi politikasini gerçekleÅYtiriyor. Herkes devlet standardi çerçevesinde eÄYitim görmek hakkina sahiptir. Herkesin bilgi ve yeteneÄYini gerçekleÅYtirmesi için gereken ortam saÄYlaniyor. ÖÄYrencilerin istediÄYi programlarda, okul seçmek konusunda serbestlerdir. Milliyet, din, irk, dil, cins, yaÅY, saÄYlik ve sosyal durumlar, faaliyet alani, yaÅYayiÅY yeri ve politik görüÅYler gibi farkliliklara baÄYli olmaksizin tüm vatandaÅYlarin eÄYitim hakkina sahip olmasi garanti ediliyor. Halka 11 yillik zorunlu genel orta eÄYitim görmek hakki saÄYlanmiÅYtir. YurtdiÅYindan öÄYrenciler de bu haklardan yaralaniyorlar. Okul yönetiminin özünde nizamname vardir. Nizamnameler mektep ÅYurasi tarafindan oluÅYturularak kabul edilir. Bölge eÄYitim müdürlüÄYü ve eÄYitim bakanliÄYinin onayi alindiktan sonra yürürlüÄYe girer. Nizamnamesi bölge eÄYitim müdürlüÄYü ve EÄYitim BakanliÄYi tarafindan onaylanmamiÅY bir okul hukuki sayilmaz. Azerbaycan’da yükseköÄYretim kurumlari doÄYrudan EÄYitim BakanliÄYina baÄYlidir. Azerbaycan Tahsil kanunun 19.maddesine göre Ali mektepleri (üniversiteler) dünya standartlarina uygun olarak EÄYitim BakanliÄYinca onaylanmiÅY öÄYretim programlarini baÄYimsizdir. 
Azerbaycan’da üniversiteye devam eden öÄYrenciler, üniversiteye belli bir miktar para ödemek zorundadir. Bu miktari üniversiteler kendileri belirlemektedir. Yabanci uyruklu öÄYrencilerden bu para ABD dolari olarak tahsil edilmektedir. ÖÄYrenci tarafindan üniversiteye ödenen paranin %10’u rektörlük fonuna, %10’u CumhurbaÅYkanliÄYina, % 20’si tahsil nazirliÄYina(eÄYitim bakanliÄYi) %60’i da kayit Üniversiteye kalir. 
Uluslararasi: Anayasa ve tahsil kanunu yeni Cumhuriyet’le birlikte çikarilarak milli mecliste kabul edilen metinlerdir. Ülkedeki tüm eÄYitim kurumlari bu metinlerle belirlenen amaçlar doÄYrultusunda faaliyet göstermek zorundadir. Esas nameler çerçevesinde her okul kendi nizamnamesini hazirlayip bölge eÄYitim müdürlüÄYünün onayini alarak eÄYitim bakanliÄYina bildirir. Azerbaycan EÄYitim BakanliÄYi, eÄYitim sisteminin yönetilmesinde merkezi bir rol oynayan bir organdir. EÄYitim alaninda devlet politikasinin oluÅYturulmasina katkida bulunur. Kanun taslaklari, hazirlayarak milli meclise sunar ve kanunlaÅYmasini saÄYlar. Çikarilan kanunlarin uygulanmasini temin eder. EÄYitim sistemi içinde enformasyonu saÄYlar. EÄYitimin dünya standartlarinda olabilmesi için EÄYitim BakanliÄYi bünyesi içerisinde “Devlet Yüksek Ekspert Komisyonu” oluÅYturulur. Bu komisyon eÄYitim bakani kadar yetkilidir. EÄYitim alaninda en yüksek ihtisasli uzmanlardan oluÅYturulur. Üniversitelerin idaresi rektör, senato ve yönetim kurulu tarafindan saÄYlanir. Senato rektörün baÅYkanliÄYinda fakülte dekanlari ve her fakülteden bir temsilci profesörden meydana gelir. Senatonun görevi üniversiteyle ilgili kanun, tüzük tasarilarini ve yönetmelikleri hazirlar. Bütçe, seçim, yeni kürsü, enstitü açilmasi veya kaldirilmasiyla ilgili kararlari, teklifleri inceler ve yürürlüÄYe koyar. Üniversite yönetim kurulu yine rektör baÅYkanliÄYinda, dekanlar ve seçimli üç profesörden meydana gelir. Rektörler, beÅY yilda bir üniversite öÄYretim üyelerinin seçtiÄYi 6 adaydan, YÖK’ün seçtiÄYi üç adaydan biri. YÖK, CumhurbaÅYkani tarafindan atanir. Genel Sekreterse üniversitenin idarî iÅYlerine bakar. Yazi iÅYleri, personel, kütüphane, hizmetliler buna baÄYlidir. Genel olarak Azerbaycan'da eÄYitimin tüm diÄYer Türk devlet ve topluluklarina göre çok ileri seviyede olduÄYu görülür. 1991 istatistikî verilere göre 4775 okulda 1.503.000 öÄYrenci okumaktadir. Bugün okul sayisi 5.000'e, öÄYrenci sayisi 1.600.000'e ulaÅYmiÅYtir. ÖÄYrenciler barinma sorunu ise üniversitelerin yurtlarinda kalarak çözebilecekleri gibi, kendileri de ev tutup kalabiliyorlar. Azerbaycan'da tüm Orta Asya ülkelerinde olduÄYu gibi ev kiralari çok ucuz eÄYitimi, hem de diÄYer ülkelere göre daha ucuz olmasi ayrica Azerbaycan Üniversitelerinin YÖK DenkliÄYinde olmasi üniversiteli olmanin kolayliÄYini taÅYimaktadir. Bir öÄYrencinin Azerbaycan'da üniversite okumasi için ÖSS'den 160 puani aÅYmasi yeterli. Mezun olunduÄYunda sosyal bölümler için denklik sorunu yoktur. Tip ve mühendislik fakülteleri mezunlarinin da denkliÄYi sinava girdikten sonra kabul ediliyor.Fakat siz öÄYrenciler Azerbaycan’ da okumaya karar verdikten sonra YÖK'ün denklik birimini arayip, gitmek istediÄYiniz üniversitenin veya bölümün taninip taninmadiÄYini öÄYrenmek için dilekçe, telefon, e-mail ile ya da direk YÖK’e giderek öÄYrenebilirsiniz. YükseköÄYretim Kurulu BaÅYkanliÄYi 06539 Bilkent-Ankara Tel: +90[312]298-7000 Fax: +90[312]266-4759 e-posta:webadmin@yok.gov.tr .
www.yok.gov.tr Azerbaycan da 6.500 kültür tesisi, 4.605 adet kütüphane, 125 müze, 125 müzik okulu, 43 halk tiyatro salonu, 3.680 kültür evi bulunmaktadir. Okuma yazma orani %97,5’dür. Bakü-Azerbaycan Devlet Üniversitesi ve buna baÄYli Enstitüler bütün bilimsel, teknik, saÄYlik, sanat kollarini içerir boyutlardadir. Çok sayida yabanci öÄYrenci bulunmaktadir. Türk öÄYrencilerin sayisi her geçen gün artmaktadir.